Ocena dorobku naukowego i organizacyjnego prof. L. Hurwicza

Warszawa, dnia 25 sierpnia 1993 r.

Prof. nadzw. dr hab. Juliusz Kotyński
Instytut Polityki Handlu Zagranicznego SGH

Ocena dorobku naukowego i organizacyjnego
profesora Leonida Hurwicza - kandydata do tytułu
doktora honoris causa Szkoły Głównej Handlowej

Leonid Hurwicz, urodzony w 1917 r., emerytowany profesor ekonomi Uniwersytetu Minnesota w Minneapolis, USA, ma wybitny dorobek naukowy i organizacyjny oraz znaczącą pozycję w literaturze światowej.

Leonid Hurwicz zdobył wszechstronne wykształcenie w zakresie nauk humanistycznych i ścisłych. W 1938 r. ukończył Uniwersytet Warszawski, uzyskując stopień magistra prawa. W latach 1938-39 studiował w London School of Economics, a następnie (1939-40) w Instytucie Wyższych Studiów Międzynarodowych w Genewie. Po wyemigrowaniu do USA w 1940 r. kontynuował w latach 1940-42 studia ekonomiczne w Uniwersytecie Chicago i Uniwersytecie Harvarda.

Dorobek naukowy Leonida Hurwicza – zapoczątkowany w 1944 r. artykułem w czasopiśmie „Econometrica” nt. stochastycznych modeli fluktuacji gospodarczych – liczy ponad 100 pozycji, o dużym znaczeniu dla rozwoju różnych dziedzin nauk ekonomicznych. Na szczególne podkreślenie zasługuje wszechstronność zainteresowań naukowych kandydata i interdyscyplinarny charakter prowadzonych przez niego badań. Z tego tez względu imponujący dorobek naukowy Profesora Hurwicza jest trudny do jednoznacznej klasyfikacji i prezentacji. Obejmuje on znaczące prace z teorii ekonomii, organizacji i zarządzania, statystyki, ekonometrii, cybernetyki, matematyki i badań operacyjnych, rozszerzające i integrujące zdobycze wiedzy z różnych dyscyplin. Generalną cechą jego dorobku z dziedziny ekonomii jest wykorzystywanie nowoczesnego aparatu matematycznego do rozwiązywania nowych zagadnień, o ważnym znaczeniu dla teorii i praktyki gospodarczej.

Do osiągnięć najwyższej rangi w nowoczesnej literaturze ekonomiczno-matematycznej należy zaliczyć wkład Profesora Hurwicza w rozwój teorii programowania matematycznego i teorii gier. Jest on autorem i współautorem (wraz z K. Arrowem i H. Uzawą) licznych publikacji z dziedziny programowania liniowego i nieliniowego oraz teorii optymalnych decyzji, z których pierwsza jest pionierska praca „Linear Programming and General Theory of Optimal Behavior” („Econometrica”, 1947). L. Hurwicz prowadził badania w tej dziedzinie przez wiele lat, przyczyniając się do rozwiązania wielu ogólnych i szczegółowych zagadnień programowania. Główne wyniki tych badań były przedstawione m.in. w pracach „Programming in Linear spacer” (w książce K. J. Arrow, L. Hurwicz, H. Uzawa, „Studies in Linear and Nonlinear Programming”, 1958) i „Programming Involving Infinitely Many Variables and Constraints”, w książce nt. analizy działalności oraz teorii wzrostu i planowania, opublikowanej w 1967 r. pod red. E. Malinvaud i M. O. Bacharacha.

L. Hurwicz wniósł także istotny wkład do teorii ekonometrii przez swe badania nad metodami estymacji, identyfikacji, predykcji i agregacji modeli ekonometrycznych. Był jednym z pierwszych autorów, którzy zajmowali się modelami ekonomicznymi z parametrami losowymi („Systems with Nonadditive Disturbances”, w książce pod redakcją T.C.Koopmansa „Statistical Inference in Dynamic Economic Models”, 1950).

O wczesnym zainteresowaniu L. Hurwicza problemami cybernetyki i informatyki świadczy artykuł z 1950 r.: „Some Implications of Electronic Thinking Organisms”.

Do głównego nurtu działalności naukowej kandydata należy szereg wybitnych prac z różnych dziedzin ekonomii – teorii równowagi ogólnej (w tym teorii wymiany), teorii popytu, konsumpcji i dobrobytu, teorii cen, teorii rozwoju i planowania. Na wyróżnienie zasługuje zwłaszcza dorobek Profesora Hurwicza w zakresie badań nad decentralizacją (dekompozycją) i efektywnością systemów ekonomicznych i procesów alokacji zasobów. Przykładem osiągnięć z tej dziedziny są publikacje z lat 1960-1985, np. „Conditions for Economic Efficiency of Centralized and Decentralized structures” (w książce pod red. G. Grossnana, „Value and Plan, Economic Calculation and Organization in Eastern Europe”, 1960), czy prace Hurwicza przedstawione w zbiorze „Decision and Organization” (1972), poświęconym J. Marschakowi, jak i prace z połowy lat 80-tych, np. „Incentive Aspects of Decentralization” (w „The Handbook of Mathematical Economics”, t. III , red. K. J. Arrow, M. Intriligator, 1985).

Wśród najnowszych prac L. Hurwicza są też publikacje poświęcone teoretycznym i praktycznym zagadnieniom transformacji instytucjonalno-gospodarczych i rozwoju, w tym problemom przekształceń własnościowych w Polsce.

Dorobek dydaktyczny i organizacyjny profesora L. Hurwicza jest również bardzo wszechstronny i bogaty. W trakcie swojej długiej kariery zawodowej pracował on w wielu czołowych uniwersytetach w USA (w tym w uniwersytetach Minnesota, Illinois, Chicago, Harvard, MIT, Berkeley, Stanford) i w innych krajach (Indie, Chiny, Japonia, Indonezja), piastował ważne funkcje organizacyjne i honorowe w wielu prestiżowych instytucjach i towarzystwach naukowych oraz w komitetach redakcyjnych czasopism naukowych o zasięgu międzynarodowym.

Był pracownikiem organizacji międzynarodowych (EKG ONZ – 1948) oraz konsultantem wielu amerykańskich agencji rządowych i korporacji (w tym Rand Corporation). Uczestniczył w wielu ważnych międzynarodowych konferencjach naukowych.

Profesor Hurwicz był wyróżniony wieloma honorowymi tytułami naukowymi, w tym tytułem doktora nauk przez Northwestern University, USA w 1980 r. oraz doktoratem honoris causa przez Uniwersytet Autonomiczny w Barcelonie w 1989 r.

Ze względu na swój wybitny wkład w rozwój nauk ekonomicznych, poważne osiągnięcia organizacyjne i wysoko cenioną działalność naukową na forum międzynarodowym, a także ze względu na bliskie związki z Polską i współpracę naukową z naszą uczelnią Profesor Leonid Hurwicz jest, moim zdaniem, bardzo dobrym kandydatem do przyznania tytułu doktora honoris causa przez Szkołę Główną Handlową. Na podstawie bardzo wysokiej oceny dorobku naukowego i organizacyjnego kandydata wniosek w tej sprawie w pełni popieram.